భారతదేశంలో ఎన్నో దశాబ్దాలుగా ఉన్నటువంటి 29 కార్మిక చట్టాలను కేవలం నాలుగు కార్మిక చట్టాలుగా కుధిస్తూ భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఆర్థిక సంస్కరణకు ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టింది. ఈ చట్టాలను ప్రభుత్వం 2020 లోనే ఆమోదించిన రాజకీయ కారణాలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సమన్వయ లోపంతో ఐదేళ్లు ఆలస్యంగా అమలు అయ్యాయి.భారత ప్రభుత్వం దశాబ్దాలుగా వాడుకలో ఉన్న 29 సంక్లిష్టమైన కార్మిక చట్టాలను రద్దు చేసి, వాటి స్థానంలో కేవలం 4 “లేబర్ కోడ్స్” (Labour Codes) ను తీసుకురావడం దేశ చరిత్రలో అతిపెద్ద ఆర్థిక సంస్కరణగా నిలవనుంది.
ఈ మార్పులు కేవలము కంపెనీలకు కాకుండా సామాన్య ఉద్యోగుడికి భద్రతకి వారికి వచ్చే జీతానికి (Take Home Salary) మరియు పనిగంటలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది. అసలు ఈ కొత్త చట్టాలు ఎందుకు వచ్చాయి దీనివల్ల ఎవరికి లాభం ఎవరికి నష్టం పూర్తి వివరాలు ఈ కథనంలో చూద్దాం.
పాత చట్టాలకి (Labour Codes) స్వస్తి పలికి కొత్త చట్టాలను అమలు చేసిన కేంద్ర ప్రభుత్వం.
ఇప్పటివరకు మనదేశంలో కార్మిక చట్టాలు చాలా సంక్లిష్టంగా ఉండేవి. కార్మిక చట్టాల ముఖ్య ఉద్దేశం “ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్” (వ్యాపార సులభతరం). అంతర్జాతీయ బ్రోకింగ్ సంస్థ నోమురా ప్రకారం, ట్రంప్ హయాంలో 50% సుంకాల భయం మరియు గ్లోబల్ వాల్యూ చైన్ (GVC)లో భారత్ భాగం కావాలనే ఆకాంక్షే ఈ వేగవంతమైన మార్పులకు కారణం.
కార్మిక చట్టాల (New labour laws) వలన కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
గిగ్ వర్కర్లకు గుర్తింపు: స్విగ్గీ, జొమాటో, ఊబర్ వంటి సంస్థల్లో పనిచేసే గిగ్ వర్కర్లకు (Gig Workers) మొదటిసారిగా చట్టపరమైన గుర్తింపు లభించింది. వీరికి కూడా సామాజిక భద్రత (Social Security) వర్తిస్తుంది.
అపాయింట్మెంట్ లెటర్ తప్పనిసరి: ప్రతి ఉద్యోగికి కంపెనీ తప్పనిసరిగా నియామక పత్రం ఇవ్వాలి.
ఉచిత ఆరోగ్య పరీక్షలు: 40 ఏళ్లు పైబడిన కార్మికులకు సంవత్సరానికి ఒకసారి ఉచిత హెల్త్ చెకప్ సౌకర్యం కల్పించాలి.
సమాన వేతనం: లింగ భేదం లేకుండా స్త్రీ, పురుషులకు సమాన పనికి సమాన వేతనం మరియు కనీస వేతనాలు అందరికీ వర్తిస్తాయి.
వివాదాస్పదమైన “హైర్ అండ్ ఫైర్” (Hire and Fire) విధానం
ఈ సంస్కరణల్లో కార్మిక సంఘాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్న అంశం “ఉద్యోగుల తొలగింపు”.
పాత చట్టం: 100 మంది కంటే ఎక్కువ కార్మికులు ఉన్న ఫ్యాక్టరీలో ఎవరినైనా తీసివేయాలంటే ప్రభుత్వ అనుమతి తప్పనిసరి.
కొత్త చట్టం: ఈ పరిమితిని 300 మందికి పెంచారు. అంటే, 300 మంది వరకు ఉన్న కంపెనీలు ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండానే ఉద్యోగులను తొలగించవచ్చు.
దీనిని సిఐటియు (CITU) వంటి కార్మిక సంఘాలు తీవ్రంగా తప్పుబడుతున్నాయి. “ఇది కార్మికుల హక్కులను కాలరాయడమే” అని ఆరోపిస్తున్నాయి. మరోవైపు, సమ్మె చేయడానికి 14 రోజుల ముందు నోటీసు ఇవ్వాలనే నిబంధన కార్మికుల బేరసారాల శక్తిని (Bargaining Power) తగ్గిస్తుందని యూనియన్ల వాదన.
క్రొత్త కార్మిక చట్టం మార్పుతో అనుకూల వాదన (ప్రొఫెసర్ అరవింద్ పనగారియా):
నీతి ఆయోగ్ మాజీ వైస్ చైర్మన్ అరవింద్ పనగారియా ప్రకారం, పాత చట్టాలు చాలా కఠినంగా ఉండడం వల్లే భారత్లో తయారీ రంగం (Manufacturing Sector) వెనుకబడింది.
ముగింపు: కార్మిక చట్టాల అమలు భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోంది?
కొత్త లేబర్ కోడ్స్ అమలులోకి వస్తే, స్వల్పకాలంలో కంపెనీలు తమ హెచ్ఆర్ (HR) పాలసీలు, పేరోల్ (Payroll) సిస్టమ్స్ మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఉద్యోగుల చేతికి వచ్చే జీతం తగ్గినా, పీఎఫ్ (PF) వంటి పొదుపు మొత్తాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.మరి ఈ చట్టాలు దేశంలో ఎన్ని మార్పులు తీసుకొని వస్తాయో రాబోయే కాలంలో కార్మికులు ఎంతగా ఇబ్బంది పడతారు లేదంటే వారికి ఉన్నటువంటి హక్కులను ఎంతవరకు నిజంగా కోల్పోతారు అన్న విషయాన్ని ఇప్పుడే చెప్పలేము. ఎందుకంటే ఈ చట్టం అమలు అయినా ఇది రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల చట్టాలలో కూడా మార్పు చేయాల్సి ఉంటుంది. కాబట్టి ప్రతి రాష్ట్రంలో ఉన్నటువంటి కార్మిక చట్టాలను కూడా మార్పు చేసిన తర్వాత వచ్చే మార్పులను బట్టే ఈ మొత్తం వ్యవస్థ పూర్తిగా మార్పుకు లోనవుతుంది. రాష్ట్రాల మధ్య వ్యత్యాసం ఉండొచ్చు అలాగే ఆ రాష్ట్రాలలో ప్రభుత్వాల మీద ఉన్నటువంటి ఒత్తిడి వారిచ్చినటువంటి హామీలు అమలులో వీటిని దృష్టిలో పెట్టుకొని కూడా ఈ కార్మిక చట్టాలను ఎంతవరకు రాష్ట్రాలు స్వాగతిస్తాయి లేదంటే రాష్ట్రాలు అమలు చేస్తాయి అనేది కూడా వేచి చూడాల్సిన సమయం.
