ఒక్క రూపాయి కూడా తీసుకోకుండా WhatsApp ఎలా నడుస్తోంది?
నేటి డిజిటల్ యుగంలో ఉదయం నిద్రలేచింది మొదలు రాత్రి పడుకునే వరకు ప్రతి ఒక్కరి చేతిలో WhatsApp ఉంటుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వందల కోట్ల మంది వినియోగదారులు ఉన్న ఈ ప్లాట్ఫారమ్, ఒక్క రూపాయి కూడా వసూలు చేయకుండా అద్భుతమైన ఫీచర్లను అందిస్తోంది. ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ కాల్స్ కోసం వేల రూపాయలు ఖర్చయ్యే రోజుల్లో, కేవలం ఇంటర్నెట్ డేటాతో గంటల తరబడి మాట్లాడుకునే వెసులుబాటును వాట్సాప్ కల్పించింది. అయితే, ఏ వ్యాపారమైనా లాభం లేకుండా నడవదు. మరి భారీ సర్వర్లు, వేలాది మంది ఉద్యోగుల జీతభత్యాలు, సాంకేతిక నిర్వహణకు అయ్యే ఖర్చును వాట్సాప్ ఎలా భరిస్తోంది? అసలు వాట్సాప్ డబ్బు ఎలా సంపాదిస్తుంది? దీని వెనుక ఉన్న బిజినెస్ మోడల్ గురించి ఆసక్తికరమైన విషయాలు తెలుసుకుందాం.
నిరాడంబరంగా మొదలైన WhatsApp ప్రయాణం
WhatsApp (వాట్సాప్) ప్రయాణం 2009లో మొదలైంది. యాహూ (Yahoo) మాజీ ఉద్యోగులు బ్రియాన్ ఆక్టన్ మరియు జాన్ కోమ్ కలిసి దీనిని స్థాపించారు. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, వీరు తొలత ఫేస్బుక్లో ఉద్యోగం కోసం దరఖాస్తు చేసుకుంటే తిరస్కరణకు గురయ్యారు. ఆ తర్వాత వారు సొంతంగా ఏదైనా సాధించాలనే సంకల్పంతో వాట్సాప్ను రూపొందించారు. ప్రారంభంలో ఇది కేవలం స్టేటస్ అప్డేట్ యాప్గా మాత్రమే ఉండేది. అంటే, అవతలి వ్యక్తి ఫోన్ కాల్ లిఫ్ట్ చేయగలరా లేదా, బిజీగా ఉన్నారా అనే విషయాన్ని పక్కన స్టేటస్ ద్వారా తెలియజేసేది. ఆ తర్వాత మెసేజింగ్ ఫీచర్ యాడ్ చేయడంతో దీని ప్రాచుర్యం ఒక్కసారిగా పెరిగిపోయింది. “నో యాడ్స్, నో గేమ్స్, నో గిమ్మిక్స్” అనే నినాదంతో వారు వాట్సాప్ను ముందుకు తీసుకెళ్లారు. వినియోగదారుల ప్రైవసీకి భంగం కలగకూడదని వారు అప్పట్లోనే గట్టిగా నిర్ణయించుకున్నారు.
WhatsApp ప్రారంభ దశలో ఆదాయం ఎలా సంపాదించేవారు.
వాట్సాప్ మొదలైన కొత్తలో పూర్తి ఉచితం కాదు. కొన్ని దేశాల్లో మొదటి సంవత్సరం ఉచితంగా ఇచ్చి, ఆ తర్వాత ప్రతి ఏటా ఒక డాలర్ (సుమారు రూ. 80) రుసుముగా వసూలు చేసేవారు. అయితే భారతదేశం వంటి దేశాల్లో అది కూడా ఉండేది కాదు. కానీ మెల్లమెల్లగా వినియోగదారుల సంఖ్య పెరగడం, స్మార్ట్ఫోన్ విప్లవం రావడంతో వాట్సాప్ వేగంగా విస్తరించింది. 2014లో సోషల్ మీడియా దిగ్గజం ఫేస్బుక్ (ప్రస్తుతం మెటా) ఏకంగా 19 బిలియన్ డాలర్లకు వాట్సాప్ను కొనుగోలు చేసింది. ఇది టెక్నాలజీ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద డీల్స్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ఫేస్బుక్ చేతిలోకి వెళ్ళాక ఆ ఒక డాలర్ సబ్స్క్రిప్షన్ ఫీజును కూడా పూర్తిగా రద్దు చేసి, యాప్ను అందరికీ ఉచితంగా మార్చేశారు.
డబ్బులు వసూలు చేయకుండా ఆదాయం ఎలా వస్తుంది?
వాట్సాప్ మనకు ఉచితంగా కనిపిస్తున్నా, దాని వెనుక బలమైన ఆదాయ వనరులు ఉన్నాయి. ఇందులో మొదటిది “వాట్సాప్ బిజినెస్ ఏపీఐ” (WhatsApp Business API). సాధారణ వినియోగదారులకు వాట్సాప్ ఉచితమే కానీ, పెద్ద పెద్ద కంపెనీలకు కాదు. ఉదాహరణకు, మీరు విమానం లేదా రైలు టికెట్ బుక్ చేసినప్పుడు నేరుగా వాట్సాప్కు మెసేజ్ వస్తుంది. నెట్ఫ్లిక్స్, ఉబెర్, మేక్ మై ట్రిప్ వంటి కంపెనీలు తమ కస్టమర్లకు నోటిఫికేషన్లు పంపడానికి వాట్సాప్ను ఉపయోగిస్తాయి. ఇలా పంపే ప్రతి మెసేజ్కు వాట్సాప్ ఆయా కంపెనీల నుండి కొంత రుసుము వసూలు చేస్తుంది. అలాగే కస్టమర్ కేర్ సేవలను వాట్సాప్ ద్వారా అందించే కంపెనీలు కూడా దీనికి భారీగానే చెల్లిస్తాయి.
మరో ప్రధాన ఆదాయ మార్గం “వాట్సాప్ పే” (WhatsApp Pay). డిజిటల్ చెల్లింపుల రంగంలోకి అడుగుపెట్టిన వాట్సాప్, యూపీఐ (UPI) ద్వారా లావాదేవీలను ప్రోత్సహిస్తోంది. సాధారణ వ్యక్తుల మధ్య జరిగే లావాదేవీలకు ఛార్జీలు ఉండవు కానీ, వ్యాపార సంస్థలతో జరిగే లావాదేవీల ద్వారా వాట్సాప్ కమీషన్ పొందుతుంది. దీనితో పాటు మెటా సంస్థ తన ఇతర యాప్లైన ఫేస్బుక్ మరియు ఇన్స్టాగ్రామ్లో ప్రకటనలు చూపించడానికి వాట్సాప్ డేటాను (వ్యక్తిగత చాట్స్ కాకుండా, మీ ఆసక్తులు) విశ్లేషిస్తుంది. ఉదాహరణకు, మీరు వాట్సాప్లో ఏదైనా బ్రాండ్ గురించి వెతికినా లేదా బిజినెస్ అకౌంట్స్తో చాట్ చేసినా, దానికి సంబంధించిన ప్రకటనలు మీకు ఫేస్బుక్లో కనిపిస్తాయి. దీనిని “క్లిక్ టు వాట్సాప్ యాడ్స్” అంటారు. దీని ద్వారా మెటా సంస్థ ప్రకటనల రూపంలో భారీగా లాభాలను ఆర్జిస్తోంది.
అత్యాధునిక ఫీచర్లు మరియు నిరంతర మార్పులు
వాట్సాప్ తన ప్రయాణంలో ఎన్నో మార్పులను చూసింది. ప్రారంభంలో కేవలం టెక్స్ట్ మెసేజ్లకు మాత్రమే పరిమితమైన ఈ యాప్, తర్వాత వాయిస్ కాల్స్, వీడియో కాల్స్, డాక్యుమెంట్ షేరింగ్ వంటి అద్భుత ఫీచర్లను పరిచయం చేసింది. ముఖ్యంగా ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్క్రిప్షన్ (End-to-End Encryption) ఫీచర్ ద్వారా యూజర్ల సందేశాలకు అత్యున్నత భద్రతను కల్పించింది. దీనివల్ల పంపే వ్యక్తి మరియు అందుకునే వ్యక్తి తప్ప మధ్యలో వాట్సాప్ సంస్థ కూడా మీ సందేశాలను చదవలేదు. ఇటీవల వచ్చిన ‘ఛానల్స్’ ఫీచర్ ద్వారా సెలబ్రిటీలు, సంస్థలు తమ ఫాలోవర్లతో నేరుగా టచ్లో ఉండే అవకాశం లభించింది. ఇవే కాకుండా మెసేజ్ ఎడిట్ చేయడం, హెచ్డీ ఫోటోలు పంపడం, స్క్రీన్ షేరింగ్ వంటి ఫీచర్లు వాట్సాప్ను ఇతర మెసేజింగ్ యాప్స్ కంటే ముందంజలో ఉంచాయి.
ఉచితం వెనుక ఉన్న డిజిటల్ వ్యూహం
WhatsApp మొదలైనప్పుడు బహుశా దానిని ప్రారంభించిన వారికి కూడా ఇంతగా అభివృద్ధి చెందుతుందని వాళ్ళు ఊహించి ఉండరు. ప్రారంభ దశలో కేవలం టెక్స్ట్ మెసేజ్ లు మాత్రమే పంపించగలిగే స్థాయి నుండి ఈరోజు ఫోటోలు, వీడియోలు, వీడియో కాల్స్, ఆడియో కాల్స్ అలాగే వాట్సాప్ నుండి డైరెక్ట్ గా బ్యాంకు కి అమౌంట్ ట్రాన్స్ఫర్ చేయడం గొప్ప అభివృద్ధి అని చెప్పవచ్చు.
మనం పంపినటువంటి సమాచారం ఏవరికైతే సెండ్ చేసామో వారు దానిని చూశారా? లేదా? అసలు చేరిందా? అని తెలుసుకునేటటువంటి బ్లూటిక్స్, ప్రైవసీ కోసం చేసుకుంటున్నటువంటి సెట్టింగ్స్ ఇవన్నీ మెల్లమెల్లగా సాంకేతిక పరంగా అభివృద్ధి చెందుతూ వచ్చాయి. విదేశాలలో ఉన్నవారు కేవలం సిమ్ ఆధారంగా మాత్రమే మాట్లాడగలిగే పరిస్థితి ఉన్నప్పుడు లేదా ల్యాండ్ ఫోన్ ద్వారా మాట్లాడగలిగే పరిస్థితి ఉన్నప్పుడు, ఇప్పుడు ఉన్నటువంటి రేట్ల దృష్ట్యా బహుశా కొన్ని వేల రూపాయలు అందుకు ఖర్చు అయ్యేవి. వాట్సప్ యొక్క సాంకేతిక కారణం చేత అందులోనూ ఉచితంగా మనకు దాని యొక్క సేవలను వినియోగించుకునే అవకాశం ఉండడం ద్వారా ఎంతగానో డబ్బులు కాదా అయ్యాయని చెప్పవచ్చు. అలాగే మన ఆత్మీయులు ఎంత దూరంగా ఉన్నా ప్రతి నిత్యం మన కళ్ళ ముందు ఉన్నట్లుగానే వారితో వీడియో కాల్స్ మాట్లాడటం అనేది నిజంగా WhatsApp (వాట్స్అప్) మనకిచ్చినటువంటి ఒక అద్భుతమైన అవకాశం అని చెప్పాలి.
అనేక రకమైనటువంటి పెద్ద పెద్ద కంపెనీలు, మధ్యతరగతి కంపెనీలైన చిన్న చిన్న కంపెనీలైన వాట్స్అప్ ద్వారా గ్రూప్ లను క్రియేట్ చేసి ఒక సమాచారాన్ని ఒక్క క్లిక్ తో కొన్ని వందల మందికి వేల మందికి పంపించగలిగే టెక్నాలజీని, అవకాశాన్ని మనకు ఇచ్చింది. కొన్ని వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న, వాట్సాప్ ఛానల్ క్రియేట్ చేసి దాని ద్వారా అనేక రకమైనటువంటి వీడియోలు ఫోటోలు సమాచారాన్ని ప్రపంచంలో ఏ మూలన ఉన్న వారు తీసుకోగలిగి చూడగలిగేటటువంటి అద్భుతమైన ఫీచర్లని అందించింది అని వాట్సాప్ ని పొగడక తప్పడం లేదు. మనం ఇప్పటివరకు వాడినటువంటి ఏ యాప్ అయినా ఏదో ఒక రకమైనటువంటి డిస్టబెన్స్ ఉంటుంది కానీ వాట్సాప్ ఎటువంటి డిస్టబెన్స్ లేకుండా అద్భుతమైన సేవలను ప్రపంచానికి ఉచితంగా ఇస్తూ ఉంది.మొత్తానికి వాట్సాప్ అనేది కేవలం మెసేజింగ్ యాప్ మాత్రమే కాదు, అదొక భారీ డేటా మరియు కమ్యూనికేషన్ హబ్. మనం ఉచితంగా వాడుకుంటున్నప్పటికీ, బిజినెస్ అకౌంట్ల ద్వారా మరియు మెటా ప్రకటనల నెట్వర్క్ ద్వారా వాట్సాప్ తన నిర్వహణ ఖర్చులను దాటి వేల కోట్ల లాభాలను గడిస్తోంది.
గమనిక (Disclaimer):
ఈ కథనంలో అందించబడిన సమాచారం కేవలం అవగాహన మరియు విజ్ఞానం కోసం మాత్రమే. వాట్సాప్ మరియు మెటా సంస్థల వ్యాపార నమూనాలు, ఫీచర్లు మరియు విధానాలు కాలానుగుణంగా మారుతూ ఉండవచ్చు. తాజా మరియు అధికారిక సమాచారం కోసం దయచేసి వాట్సాప్ అధికారిక వెబ్సైట్ లేదా వారి సేవా నిబంధనలను (Terms of Service) సంప్రదించగలరు. ఈ వ్యాసంలో వ్యక్తీకరించబడిన విశ్లేషణలు వివిధ బహిరంగ వనరుల ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి.
మరిన్ని అప్డేట్స్ కొరకు వాట్సాప్ చానల్ లో జాయిన్ అవ్వండి.
About the Author
