అప్పు కట్టకపోతే గ్యారెంటర్ జైలుకు వెళ్లాల్సిందేనా? మధ్యవర్తిగా ఉండే వ్యక్తులు తెలుసుకోవాల్సిన కఠిన వాస్తవాలు!

నేటి సమాజంలో అప్పు చేయకుండా ఉండటం చాలా కష్టం. మన అవసరాల నిమిత్తము, ఆరోగ్యం కోసమో, లేదంటే మన బంధువుల కోసమో స్నేహితుల కోసం అప్పు చేస్తూ ఉంటాం. మనం అప్పు తీసుకునే క్రమంలో మధ్యవర్తిగా మన స్నేహితులను బంధువులను గ్యారెంటరీగా పెడుతూ ఉంటాము. అలాగే మనం కూడా ఏదో ఒక సందర్భంలో స్నేహితులకో, బంధువులకో ఎవరికో ఒకరికి సహాయం చేయాలనే ఉద్దేశంతో బ్యాంకు లోన్ల దగ్గర గ్యారెంటర్‌గా సంతకం చేయడం సర్వసాధారణం. అయితే, రుణం తీసుకున్న వ్యక్తి (Borrower) చేతులెత్తేస్తే, ఆ భారం మొత్తం గ్యారెంటర్ మీద పడుతుందని చాలామందికి తెలియదు. భారతీయ చట్టాలు ఈ విషయంలో చాలా స్పష్టంగా ఉన్నాయి.

అసలు ‘గ్యారెంటర్’ అంటే చట్టం దృష్టిలో ఎవరు?

భారతీయ కాంట్రాక్ట్ చట్టం (Indian Contract Act, 1872) సెక్షన్ 126 ప్రకారం.. ఒక వ్యక్తి అప్పు తీసుకున్నప్పుడు, అతను ఆ అప్పును తిరిగి చెల్లించడంలో విఫలమైతే, ఆ బాధ్యతను తాను స్వీకరిస్తానని మూడో వ్యక్తి ఇచ్చే హామీనే ‘గ్యారెంటీ’.

ఇక్కడ గ్యారెంటర్ అంటే కేవలం సాక్షి కాదు, అతను “రెండవ రుణగ్రహీత” (Co-borrower) తో సమానం. అంటే అప్పు తీసుకున్న వ్యక్తితో సమానంగా గ్యారెంటర్‌కు కూడా బాధ్యత ఉంటుంది.

అప్పు తీసుకున్న వారు కట్టకపోతే గ్యారెంటర్ పరిస్థితి ఏమిటి?

ప్రధాన రుణగ్రహీత (Primary Borrower) వాయిదాలు చెల్లించడం ఆపేస్తే, బ్యాంకులు లేదా ఆర్థిక సంస్థలు మొదట అతనికి నోటీసులు ఇస్తాయి. కానీ అతను స్పందించకపోతే, చట్టం ప్రకారం బ్యాంకులు నేరుగా గ్యారెంటర్‌ను సంప్రదిస్తాయి.

సమాన బాధ్యత (Co-extensive Liability): సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల ప్రకారం, అప్పు కట్టమని అడిగే హక్కు బ్యాంకుకు గ్యారెంటర్ పైన కూడా ఉంటుంది. అప్పు తీసుకున్న వాడి ఆస్తులు అమ్మే వరకు ఆగాల్సిన అవసరం బ్యాంకుకు లేదు.

ఆస్తుల జప్తు:

ఒకవేళ గ్యారెంటర్ కూడా అప్పు కట్టకపోతే, అతని ఆస్తులను (ఇల్లు, పొలం, వాహనాలు) జప్తు చేసే అధికారం బ్యాంకుకు ఉంటుంది.

జీతం నుండి రికవరీ:

గ్యారెంటర్ ప్రభుత్వ లేదా ప్రైవేట్ ఉద్యోగి అయితే, కోర్టు ఉత్తర్వుల ద్వారా అతని జీతం నుండి కొంత భాగాన్ని అప్పు కింద జమ చేసుకునే అవకాశం ఉంది.
గ్యారెంటర్ ఆర్థిక జీవితంపై పడే ప్రభావం (CIBIL Score)
చాలామందికి తెలియని భయంకరమైన నిజం ఇది. అప్పు తీసుకున్న వ్యక్తి చెల్లింపులు చేయకపోతే, అది గ్యారెంటర్ యొక్క CIBIL స్కోర్‌ను దారుణంగా దెబ్బతీస్తుంది.

మీరు స్వయంగా అప్పు తీసుకోకపోయినా, మీ పేరు మీద ఉన్న గ్యారెంటీ అకౌంట్ ‘డిఫాల్ట్’ అయితే, మీకు భవిష్యత్తులో ఏ బ్యాంకు లోన్ ఇవ్వదు.

మీ క్రెడిట్ రిపోర్టులో ‘Defaulted Guarantor’ అని ముద్ర పడుతుంది.
SARFAESI చట్టం మరియు గ్యారెంటర్

బ్యాంకులు అప్పుల వసూలు కోసం SARFAESI Act, 2002 ని ఉపయోగిస్తాయి. దీని ప్రకారం:

రుణగ్రహీత అప్పు కట్టకపోతే, బ్యాంకు 60 రోజుల నోటీసు ఇస్తుంది.

ఆ తర్వాత గ్యారెంటర్ ఆస్తులను కూడా స్వాధీనం చేసుకునే హక్కు బ్యాంకుకు ఉంటుంది. దీని కోసం కోర్టు చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం బ్యాంకుకు ఉండదు.

గ్యారెంటర్‌కు ఉండే చట్టపరమైన హక్కులు (Rights of a Guarantor)

బాధ్యతలు ఉన్నట్లే, గ్యారెంటర్‌కు కొన్ని హక్కులు కూడా ఉన్నాయి:

వారసత్వ హక్కు (Right of Subrogation): ఒకవేళ గ్యారెంటర్ అప్పు మొత్తం చెల్లిస్తే, ఆ తర్వాత అతను రుణగ్రహీత మీద కేసు వేసి తన డబ్బును వసూలు చేసుకునే హక్కు పొందుతాడు. అంటే, బ్యాంకుకు ఉన్న అన్ని అధికారాలు గ్యారెంటర్‌కు వస్తాయి.

సెక్యూరిటీ హక్కు:
అప్పు కోసం రుణగ్రహీత బ్యాంకులో ఏవైనా ఆస్తులు తాకట్టు పెట్టి ఉంటే, ఆ వివరాలు తెలుసుకునే హక్కు గ్యారెంటర్‌కు ఉంటుంది.

నోటీసు పొందే హక్కు:
రుణ ఒప్పందంలో ఏవైనా మార్పులు జరిగితే (వడ్డీ రేటు పెంపు వంటివి), గ్యారెంటర్ అనుమతి లేకుండా అవి చెల్లవు.
గ్యారెంటర్‌గా సంతకం పెట్టే ముందు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
మీరు ఎవరికైనా గ్యారెంటర్‌గా ఉండాలనుకుంటే ఈ క్రింది విషయాలు ఆలోచించండి:

పరిమితి విధించండి:
అప్పు మొత్తంలో కొంత భాగానికి మాత్రమే నేను గ్యారెంటర్‌గా ఉంటానని అగ్రిమెంట్‌లో రాయవచ్చు (Limited Guarantee).

ఆర్థిక స్థితిగతులు:
అప్పు తీసుకునే వ్యక్తికి ఆ అప్పు తీర్చే స్తోమత ఉందా లేదా అని వ్యక్తిగతంగా విచారించండి.

డాక్యుమెంట్లు చదవండి:
సంతకం పెట్టే ముందు ‘టర్మ్స్ అండ్ కండిషన్స్’ పూర్తిగా చదవండి. అందులో గ్యారెంటర్ బాధ్యత ఎంతవరకు ఉందో గమనించండి.

ముగింపు (Conclusion)
సహాయం చేయడం మంచిదే, కానీ అది మన కొంప ముంచేలా ఉండకూడదు. గ్యారెంటర్‌గా సంతకం చేయడం అంటే “అతను కట్టకపోతే నేను కడతాను” అని చట్టబద్ధంగా ఒప్పుకోవడమే. కాబట్టి, ఎవరికోసం పడితే వారి కోసం గ్యారెంటర్‌గా ఉండకండి. ఒకవేళ ఇప్పటికే గ్యారెంటర్‌గా ఉంటే, రుణగ్రహీత అప్పు కడుతున్నాడో లేదో ఎప్పటికప్పుడు ఫాలో అప్ చేయండి.

మీకు ఈ సమాచారం నచ్చితే మీ ఫ్రెండ్స్, ఫ్యామిలీకి షేర్ చేయడం మర్చిపోవద్దు. ఇలాంటి ఉపయోగకరమైన విషయాలు మా వెబ్‌సైట్‌లో ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి.