నేటి డిజిటల్ అప్పుల ఊబిని కళ్ళకు కట్టే మోడ్రన్ భేతాళ కథ ఎపిసోడ్ 2
అర్ధరాత్రి శ్మశానం – భేతాళుడి వికటహాసం
ఘోరమైన చీకటి, చుట్టూ నక్కల ఊళలు, మండుతున్న చితి జ్వాలల మధ్య విక్రమార్క మహారాజ్ మళ్ళీ ఆ జమ్మి చెట్టు పైకి ఎక్కాడు. చెట్టుపై వేలాడుతున్న శవాన్ని నిశ్శబ్దంగా దించి భుజంపై వేసుకుని నడవడం ప్రారంభించాడు.
అప్పుడు ఆ శవంలోని భేతాళుడు గట్టిగా నవ్వి, “రాజా! నీ పట్టుదల చూస్తుంటే ముచ్చటేస్తోంది. నిన్నటి కథలో డిజిటల్ బంధాల గురించి తెలుసుకున్నావు. ఈ రోజు నీకోసం ఈ మోడ్రన్ కాలంలో మనుషులను క్షణాల్లో ఆకర్షించి, జీవితాలను సర్వనాశనం చేస్తున్న ‘మాయా లోన్ల’ (Instant Loan Apps) వెనుక ఉన్న ఒక విచిత్రమైన కథను చెప్తాను, శ్రద్ధగా విను. కథ చివర్లో నేనడిగే ప్రశ్నకు సమాధానం తెలిసి కూడా చెప్పకపోయావో నీ తల వేయి ముక్కలవుతుంది!” అంటూ కథ చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
నయా నగరంలో ‘కిరణ్’ – మధ్యతరగతి కలలు
అది భాగ్యనగరం అనే ఒక పెద్ద సిటీ. అక్కడ కిరణ్ అనే ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీ ఉద్యోగి ఉండేవాడు. నెలకు వచ్చే ముప్పై వేల జీతంతో భార్యాపిల్లలను చూసుకుంటూ, ఒక చిన్న అద్దె ఇంట్లో సాధారణ జీవితం గడుపుతుండేవాడు. కిరణ్ చాలా మంచివాడే కానీ, అతనికి ఒక బలహీనత ఉండేది. సోషల్ మీడియాలో తన తోటి ఉద్యోగులు, స్నేహితులు ఖరీదైన ఫోన్లు కొన్నా, కొత్త కార్లలో తిరుగుతున్నా, వీకెండ్ ట్రిప్లు వెళ్తున్నా చూసి… తను కూడా అలా బతకాలని లోపల తెగ ఆరాటపడిపోయేవాడు.
కానీ చేతిలో ఉన్న జీతం ఇల్లు గడవడానికే సరిపోయేది. కొత్త వస్తువులు కొనడానికి బడ్జెట్ అస్సలు సహకరించేది కాదు.
చేతిలోకి వచ్చిన ‘మాయా అల్గారిథమ్’ – ఈజీ మనీ భ్రమ
ఒకరోజు కిరణ్ ఫోన్ చూస్తుండగా ఒక వింత యాడ్ కనిపించింది: “కేవలం 5 నిమిషాల్లో, ఎటువంటి డాక్యుమెంట్లు లేకుండా రూ. 50,000 లోన్! వెంటనే క్లిక్ చేయండి.”
కిరణ్ ఆ క్షణంలో ఎక్కువ ఆలోచించలేదు. తన స్నేహితుడి దగ్గరున్న లాంటి ఒక ఖరీదైన స్మార్ట్ఫోన్ కొనాలనే కోరిక అతన్ని కళ్ళకు గంతలు కట్టింది. ఆ యాప్ డౌన్లోడ్ చేసి, ఆధార్, పాన్ కార్డ్ వివరాలు ఇచ్చాడు. యాప్ అడిగిన ‘కాంటాక్ట్స్, ఫోటో గ్యాలరీ పర్మిషన్స్’ అన్నింటికీ ఆలోచించకుండా ‘Allow’ కొట్టేశాడు. సిద్ధుడు మాయా మంత్రంతో ధనవర్షం కురిపించినట్లు, సరిగ్గా ఐదు నిమిషాల్లో అతని బ్యాంక్ అకౌంట్లో యాభై వేల రూపాయలు పడ్డాయి.
కిరణ్ ఆనందానికి అవధులు లేవు. వెంటనే వెళ్లి ఆ ఖరీదైన ఫోన్ కొనేశాడు, ఆఫీస్లో అందరికీ చూపించి మురిసిపోయాడు. “అప్పు తీర్చడానికి ఆరు నెలల టైం ఉంది కదా, నెలకు కొంచెం కొంచెం కట్టేయొచ్చు” అని తనలో తాను సరిపెట్టుకున్నాడు.
అప్పుల సుడిగుండం – ఊపిరి సల్పని డిజిటల్ ట్రాప్
కానీ అసలు కథ వారం రోజులకే మొదలైంది. ఆ యాప్ నియమ నిబంధనలు (Terms & Conditions) చాలా దారుణంగా ఉన్నాయి. వారం తిరిగేసరికి వడ్డీ, ప్రాసెసింగ్ ఫీజుల పేరిట మరో ఇరవై వేలు అదనంగా కట్టాలని ఫోన్లు రావడం మొదలయ్యాయి. కిరణ్ దగ్గర అంత డబ్బు లేదు.
దాంతో ఆ యాప్ కస్టమర్ కేర్ ప్రతినిధులు కిరణ్ను బెదిరించడం ప్రారంభించారు: “నువ్వు డబ్బు కట్టకపోతే నీ ఫోన్ లోని కాంటాక్ట్స్ అన్నింటికీ నువ్వు ‘అప్పులపాలై పారిపోయావు’ అని మెసేజ్ పెడతాం. నీ గ్యాలరీలో ఉన్న పర్సనల్ ఫోటోలను మార్ఫ్ చేసి సోషల్ మీడియాలో పెడతాం” అని హెచ్చరించారు.
భయంతో కిరణ్ కి చేతులు, కాళ్లు వణకడం మొదలయ్యాయి. ఆ పరువు పోయే ప్రమాదం నుండి తప్పించుకోవడానికి, మొదటి యాప్ వాడు ఇచ్చిన సలహా మేరకే… ఆ అప్పు తీర్చడానికి ‘రెండవ లోన్ యాప్’ నుండి అప్పు తీసుకున్నాడు. ఆ రెండో అప్పు తీర్చడానికి మూడో యాప్… ఇలా కేవలం రెండు నెలల్లో కిరణ్ దాదాపు పది లోన్ యాప్స్ నుండి అప్పులు తీసుకుని, పూర్తిగా ‘డిజిటల్ అప్పుల ఊబి’ లో ఇరుక్కుపోయాడు. తీసుకున్నది యాభై వేలే అయినా, కట్టాల్సింది లక్షల్లోకి చేరింది.
క్లైమాక్స్ – పరువు బజారున పడ్డ వేళ
ఒకరోజు కిరణ్ ఆఫీస్లో ఉండగా, అతని కంపెనీ మేనేజర్కి, అతని భార్యకి, అతని బంధువులందరికీ లోన్ యాప్స్ నుండి మెసేజ్లు వెళ్ళాయి: “కిరణ్ ఒక మోసగాడు, అప్పు తీర్చకుండా తిరుగుతున్నాడు” అంటూ అతని ఫోటోతో కూడిన మెసేజ్లు అందరి మొబైల్స్కు చేరాయి. ఆఫీస్లో అందరూ అతన్ని ఒకలా చూడటం మొదలుపెట్టారు. మేనేజర్ పిలిచి మందలించాడు. భార్య ఏడవడం మొదలుపెట్టింది.
ఆ అవమానాన్ని భరించలేక, పరువు పోయిందని భావించి, కిరణ్ ఒక రైల్వే ట్రాక్ వైపు పరిగెత్తాడు. ఆత్మహత్యే శరణ్యం అనుకున్నాడు. సరిగ్గా రైలు వచ్చే సమయానికి, అతని స్నేహితుడు ‘రాఘవ్’ (ఎలాంటి సోషల్ మీడియా హంగులు లేని ఒక సాధారణ వ్యక్తి) పరుగున వచ్చి కిరణ్ను పక్కకు లాగేసి ప్రాణాలు కాపాడాడు.
రాఘవ్ కిరణ్ భుజం పట్టుకుని గట్టిగా అరిచాడు: “ఒరేయ్ పిచ్చోడా! ఎవడో స్క్రీన్ వెనుక కూర్చుని నిన్ను బెదిరిస్తే చచ్చిపోతావా? పోయింది పరువా? లేక నీ మనసులోని భ్రమలా? చట్టం ఉంది, సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులు ఉన్నారు, మేమంతా ఉన్నాం. ఈ డిజిటల్ అప్పుల కంటే నీ ప్రాణం చిన్నదా?” అని నిలదీశాడు. ఆ మాటలతో కిరణ్కి కనువిప్పు కలిగింది. ఇద్దరూ కలిసి సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. పోలీసులు ఆ ఫేక్ యాప్స్ ముఠాను పట్టుకున్నారు, కిరణ్ ఆ నరకం నుండి బయటపడ్డాడు.
భేతాళుడి క్లిష్టమైన మోడ్రన్ ప్రశ్న
కథ ముగించి భేతాళుడు విక్రమార్కుడి భుజంపై నుండి వికృతంగా నవ్వి ఇలా అన్నాడు:
“రాజా! కథ విన్నావు కదా.
ఇప్పుడు నా ప్రశ్న విను. ఈ ఆధునిక యుగంలో కిరణ్ను చంపేంత వరకు తీసుకెళ్లింది ఏది?
అతనికి లోన్ ఇచ్చిన ఆ ‘మాయా యాప్స్’ మరియు వాటి వెనుక ఉన్న మోసగాళ్లా?
సోషల్ మీడియాలో లేని హంగులను చూపిస్తూ, మధ్యతరగతి మనుషుల్లో లేనిపోని కోరికలను పెంచుతున్న ఆధునిక సమాజమా?
లేక తన సంపాదనకు మించి బతకాలని ఆశపడి, కళ్ళు మూసుకుని పర్మిషన్స్ ఇచ్చిన కిరణ్ స్వయంకృతాపరాధమా?
ఈ ముగ్గురిలో కిరణ్ పరిస్థితికి అసలైన బాధ్యుడు ఎవరో సరిగ్గా చెప్పకపోయావో, నీ తల బద్దలవుతుంది!”
విక్రమార్కుడి అద్భుత సమాధానం
విక్రమార్కుడు ఏమాత్రం తడబడకుండా, గంభీరమైన స్వరంతో ఇలా సమాధానం చెప్పాడు:
“భేతాళా! ఈ ఆధునిక సమస్యకు మూలం బాహ్య ప్రపంచంలో లేదు, మనిషి అంతరంగంలోనే ఉంది. దీనికి పూర్తి బాధ్యుడు కిరణ్ మాత్రమే. ఎందుకంటే:
- సమాజం vs వ్యక్తిగత నియంత్రణ: సమాజం ఎప్పుడూ రంగుల ప్రపంచాన్ని చూపిస్తూనే ఉంటుంది. ఒకప్పుడు వీధిలో వెళ్తుంటే దుకాణాలు ఆకర్షించేవి, ఇప్పుడు చేతిలోని స్క్రీన్ ఆకర్షిస్తోంది. కానీ ఏ వస్తువు కొనాలి, ఎంతవరకు ఖర్చు పెట్టాలి అనేది వ్యక్తిగత విచక్షణపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
- అతి ఆశ – అజ్ఞానం: కేవలం ఐదు నిమిషాల్లో అప్పు ఇస్తున్నారంటే దాని వెనుక ఏదో మాయాజాలం లేదా మోసం ఉంటుందని గ్రహించలేని అజ్ఞానంలో కిరణ్ ఉన్నాడు. తన వ్యక్తిగత డేటాను (కాంటాక్ట్స్, ఫోటోలు) వేరొకరి చేతిలో పెట్టడం తన చేతులారా తను చేసుకున్న తప్పు.
- భ్రమల వెనుక పరుగు: స్నేహితుల లాగా బతకాలనే ‘అహంకారం’, ‘భ్రమ’ అతన్ని అప్పుల ఊబిలోకి నెట్టాయి. లోన్ యాప్స్ అనేవి కేవలం ఒక ‘సాధనం’ (Tool) మాత్రమే. కానీ ఆ సాధనాన్ని వాడుకుని తన జీవితాన్ని నాశనం చేసుకున్నది కిరణ్ ఆలోచనా విధానమే. కాబట్టి, ఈ డిజిటల్ ట్రాప్కు కిరణ్ బలహీనతే అసలైన కారణం!”
ముగింపు
విక్రమార్కుడు అలా సరైన సమాధానం చెప్పి తన మౌనాన్ని వీడగానే… భేతాళుడు “శభాష్ రాజా! డిజిటల్ కాలపు అప్పుల మాయాజాలాన్ని చాలా చక్కగా విప్పావు. కానీ నువ్వు మాట్లాడావు కాబట్టి నిబంధన ప్రకారం నేను నీకు దక్కను!” అంటూ వికటహాసం చేస్తూ శవంతో సహా మళ్ళీ ఎగిరిపోయి జమ్మి చెట్టు ఎక్కాడు.
నీతి (Moral): మన సంపాదనకు మించిన విలాసాలకు ఆశపడటం, క్షణిక సుఖాల కోసం డిజిటల్ అప్పుల దారి తొక్కడం జీవితాన్ని బలితీసుకునే సుడిగుండం లాంటిది. ఉన్నదానితో తృప్తిగా బతకడమే నిజమైన సుఖం.
About the Author
