Mobile ఫోన్ బ్లూ లైట్ నిజంగా నిద్రను పాడు చేస్తుందా? తాజా నిజం ఇదే!

గత దశాబ్ద కాలంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆరోగ్య నిపుణులు, శాస్త్రవేత్తలు మరియు సామాన్యులు కూడా ఒకే విషయం గురించి ఎక్కువగా చర్చిస్తున్నారు. అదే “బ్లూలైట్”. స్మార్ట్‌ఫోన్లు, టాబ్లెట్లు, ఎల్‌ఈడీ టీవీలు మరియు కంప్యూటర్ స్క్రీన్ల నుంచి వెలువడే ఈ నీలి రంగు కాంతి మన కళ్లను దెబ్బతీయడమే కాకుండా, మన నిద్రను కూడా దూరం చేస్తోందని పెద్ద ఎత్తున ప్రచారం జరుగుతోంది. దీనివల్ల మార్కెట్లోకి ‘బ్లూలైట్ ఫిల్టర్ గ్లాసెస్’, ‘నైట్ మోడ్ యాప్స్’ వంటివి వెల్లువలా వచ్చాయి.

అయితే, అసలు ఈ బ్లూలైట్ మన నిద్రను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది? కేవలం ఫోన్ స్క్రీన్‌ను పక్కన పెడితే సరిపోతుందా? లేక మన ఆధునిక జీవనశైలిలో దీనికంటే పెద్ద లోపాలు ఉన్నాయా? వీటన్నింటినీ తెలుసుకోవడానికి జరిపిన ఒక లోతైన ప్రయోగం మరియు శాస్త్రీయ విశ్లేషణ మీ కోసం..

బ్లూలైట్ (Blue light ) అంటే ఏమిటి? సైన్స్ ఏం చెబుతోంది?

కాంతి అనేది వివిధ రంగుల తరంగదైర్ఘ్యాల (Wavelengths) కలయిక. మనకు కనిపించే కాంతిలో ఎరుపు, నారింజ, పసుపు, పచ్చ, నీలం, ఊదా వంటి రంగులు ఉంటాయి. ఇందులో నీలి రంగు కాంతి (Blue Light) తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం మరియు ఎక్కువ శక్తిని కలిగి ఉంటుంది. సూర్యకాంతిలో కూడా బ్లూలైట్ పుష్కలంగా ఉంటుంది. పగటిపూట మనల్ని చురుగ్గా ఉంచడానికి, మన మూడ్‌ను మెరుగుపరచడానికి ఈ కాంతి ఎంతో అవసరం.

సమస్య ఎక్కడ వస్తుందంటే, సూర్యుడు అస్తమించిన తర్వాత కూడా మనం కృత్రిమ కాంతి (Artificial Light) లో గడపడం వల్ల మన శరీరానికి పగలు, రాత్రికి మధ్య తేడా తెలియకుండా పోతోంది.
ఆరెంజ్ గాగుల్స్ మరియు చీకటి గది: ఒక వింత ప్రయోగం
బ్లూలైట్ ప్రభావాన్ని పరీక్షించడానికి ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రయోగాన్ని పరిశీలిద్దాం. నిద్రకు మూడు గంటల ముందు నుంచే మందపాటి నారింజ రంగు (Orange/Amber) ప్లాస్టిక్ గాగుల్స్ ధరించడం. ఈ గాగుల్స్ కంటికి చేరువయ్యే ప్రతి నీలి కాంతి కిరణాన్ని అడ్డుకుంటాయి. ఈ గాగుల్స్ ధరించినప్పుడు మన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం మొత్తం మసకబారిన నారింజ రంగులో కనిపిస్తుంది.

దీనికి తోడు, గదిలోని ఆధునిక ఎల్‌ఈడీ బల్బులన్నీ ఆపేసి, కేవలం కొవ్వొత్తుల వెలుగులో మాత్రమే గడపడం. కొవ్వొత్తుల వెలుగులో బ్లూలైట్ దాదాపు సున్నా ఉంటుంది. ఇలా చేయడం వల్ల నిద్ర నాణ్యతలో విపరీతమైన మార్పు వస్తుందని చాలామంది భావిస్తారు. కానీ, ఈ ప్రయోగం ముగిసిన తర్వాత తెలిసిన విషయాలు ఆశ్చర్యకరంగా ఉన్నాయి.

2014 అధ్యయనం మరియు మొదలైన ఆందోళన
బ్లూలైట్‌పై ప్రజల్లో భయం పెరగడానికి 2014లో వెలువడిన ఒక పరిశోధన ప్రధాన కారణం. అందులో కేవలం 12 మందిని పరీక్షించారు. నిద్రకు ముందు కొందరు ఐప్యాడ్ (iPad) చదివారు, మరికొందరు సాధారణ పుస్తకాలు చదివారు. ఐప్యాడ్ వాడిన వారు నిద్రపోవడానికి 10 నిమిషాల ఎక్కువ సమయం తీసుకున్నారని, వారిలో ‘మెలటోనిన్’ (Melatonin) అనే నిద్ర హార్మోన్ ఉత్పత్తి 50% తగ్గిందని తేలింది. ఈ వార్త ప్రపంచవ్యాప్తంగా దావానలంలా వ్యాపించింది. కానీ ఈ పరిశోధనలో ఒక లోపం ఉందని నిపుణులు ఇప్పుడు చెబుతున్నారు.

జేమీ జైట్జర్ మరియు స్టాన్‌ఫర్డ్ పరిశోధనల సారాంశం
స్టాన్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీకి చెందిన ప్రొఫెసర్ జేమీ జైట్జర్ ప్రకారం, 2014 అధ్యయనం శాస్త్రీయంగా నిజమైనప్పటికీ, అది సాధారణ మానవ జీవితానికి సరిపోదు. ప్రయోగశాలలో వ్యక్తులను చాలా తక్కువ వెలుతురులో ఉంచి, అకస్మాత్తుగా బ్రైట్ స్క్రీన్‌ను చూపించడం వల్ల ఆ ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. కానీ సాధారణ జీవితంలో మనం పగటిపూట ఎంతో వెలుతురులో గడుపుతాం కాబట్టి, రాత్రిపూట కొద్దిపాటి ఫోన్ వెలుతురు మన శరీరాన్ని పెద్దగా ప్రభావితం చేయలేదు.

తాజా 11 రకాల మెటా-అనాలసిస్ అధ్యయనాల ప్రకారం, స్క్రీన్‌ల వల్ల నిద్ర గరిష్టంగా కేవలం 9 నిమిషాలు మాత్రమే ఆలస్యం అవుతుంది. 9 నిమిషాల కోసం మనం ఇంత ఆందోళన చెందాలా? అన్నది ఇక్కడ ప్రశ్న.

మెలనాప్సిన్
మన కళ్లలో ‘మెలనాప్సిన్’ అనే ప్రోటీన్ ఉంటుంది. ఇది కేవలం కాంతిని గుర్తించి మన మెదడులోని జీవ గడియారానికి (Circadian Rhythm) సంకేతాలను పంపుతుంది. ఇది నీలి కాంతికి అత్యంత సున్నితంగా స్పందిస్తుంది అనేది నిజం. కానీ, అది ఇతర రంగుల కాంతికి కూడా స్పందిస్తుంది. అంటే, మీరు నిద్రకు ముందు ఫోన్‌లో ‘బ్లూలైట్ ఫిల్టర్’ ఆన్ చేసినా, ఆ స్క్రీన్ ఇచ్చే మిగతా రంగుల వెలుతురు కూడా మీ నిద్రను కొంతవరకు ప్రభావితం చేయగలదు. కాబట్టి సమస్య రంగులో లేదు, వెలుతురు పరిమాణంలో (Intensity) ఉంది.
చాలామంది ఫోన్ బ్లూలైట్ గురించి భయపడతారు కానీ, సూర్యకాంతి ముందు ఫోన్ వెలుతురు ఎంత తక్కువో గమనించరు.

సూర్యకాంతి: 10,000 నుండి 1,00,000 లక్స్ (Lux).

ఇంటి లైట్లు: 100 నుండి 500 లక్స్.

స్మార్ట్‌ఫోన్ స్క్రీన్: కేవలం 50 నుండి 80 లక్స్.

ఒక రోజంతా మీరు ఫోన్ ద్వారా పొందే బ్లూలైట్, మధ్యాహ్నం పూట ఒక్క నిమిషం బయట నిలబడితే వచ్చే బ్లూలైట్ కంటే తక్కువ. కాబట్టి స్క్రీన్ వల్ల కళ్లు అలసిపోవచ్చు కానీ, మీ మొత్తం హార్మోన్ వ్యవస్థ తలకిందులు కాదు.
అసలు విలన్ కాంతి కాదు.. కంటెంట్!
నిద్ర రాకపోవడానికి ప్రధాన కారణం ఫోన్ నుంచి వచ్చే వెలుతురు కంటే, ఆ ఫోన్‌లో మీరు చూసే విషయాలే. మీరు సోషల్ మీడియాలో స్క్రోల్ చేస్తున్నప్పుడు ఏదైనా ఉద్వేగభరితమైన వార్త చూసినా, ఆఫీస్ మెయిల్స్ చూసినా, లేదా ఆసక్తికరమైన వెబ్ సిరీస్ చూసినా మీ మెదడులో ‘డోపమైన్’ విడుదలవుతుంది. ఇది మిమ్మల్ని అప్రమత్తంగా ఉంచుతుంది.
“ఫోన్ వెలుతురు మీ కళ్లకు సంకేతం ఇస్తే, అందులోని కంటెంట్ మీ మెదడును నిద్రపోనివ్వకుండా చేస్తుంది” అని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

ఉదయం వెలుతురు – రాత్రి నిద్రకు కీలకం
మంచి నిద్ర కావాలంటే మీరు రాత్రి ఏం చేస్తున్నారనే దానికంటే, ఉదయం ఏం చేస్తున్నారనేదే ముఖ్యం. పగటిపూట మీరు ఎంత ఎక్కువ సూర్యకాంతిని పొందితే, మీ శరీరం అంత పక్కాగా జీవ గడియారాన్ని సెట్ చేసుకుంటుంది.
కోవిడ్ తర్వాత వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ పెరగడంతో, చాలామంది రోజంతా గదుల్లోనే ఉంటున్నారు. దీనివల్ల పగలుకు, రాత్రికి మధ్య కాంట్రాస్ట్ (Contrast) తగ్గిపోయింది. ఫలితంగా శరీరం రాత్రిపూట కూడా పగలే అనుకుని నిద్రను వాయిదా వేస్తుంది.
మెరుగైన నిద్ర కోసం మీరు పాటించాల్సిన 5 సూత్రాలు
నవయుగం టీవీ పాఠకుల కోసం నిపుణులు సూచించిన కొన్ని ముఖ్యమైన చిట్కాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

మార్నింగ్ సన్ ఎక్స్‌పోజర్: నిద్రలేవగానే కనీసం 15 నిమిషాలు ఎండలో గడపండి. ఇది మెలటోనిన్ చక్రాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.

కాంతిని తగ్గించండి: నిద్రకు రెండు గంటల ముందు నుంచే ఇంట్లోని ప్రకాశవంతమైన లైట్లను డిమ్ చేయండి. వీలైతే వార్మ్ లైట్స్ (Warm lights) ఉపయోగించండి.

బెడ్ టైమ్ రొటీన్: నిద్రకు ముందు ఫోన్ కాకుండా పుస్తకం చదవడం లేదా మెడిటేషన్ చేయడం వల్ల మెదడు విశ్రాంతి స్థితికి చేరుకుంటుంది.

కిటికీలు మరియు కర్టెన్లు: పడుకునే గదిని పూర్తిగా చీకటిగా ఉంచుకోండి. చిన్నపాటి లైట్ వెలుతురు కూడా నిద్ర నాణ్యతను తగ్గిస్తుంది.

స్క్రీన్ డిస్టెన్స్: తప్పనిసరిగా ఫోన్ వాడాల్సి వస్తే, కళ్ళకు మరీ దగ్గరగా పెట్టుకోకుండా కొంత దూరం పాటించండి మరియు బ్రైట్‌నెస్‌ను కనిష్టానికి తగ్గించండి.

వ్యక్తిగతమైన వివరణ ఏమిటంటే
మొబైల్ ఫోన్ అనేది మన అందరికీ జీవితంలో ఒక భాగం అయిపోయింది. దాన్ని ఎవరు ఏమన్నా కొట్టివేయడానికి లేదు. మన జీవితంలో మనకు ప్రకృతి తప్ప మరి ఏ ఇతర వస్తువులు సహజ సిద్ధంగా మేలు చేయవు. మానవుడు కల్పించుకున్నటువంటి టెక్నాలజీ మనకి కొన్ని వసతులను కల్పించవచ్చు, కానీ ప్రతి టెక్నాలజీ వెనకాల కొంత నష్టం కచ్చితంగా ఉంటుంది. మొబైల్ ఫోన్లో అవసరాల నిమిత్తము విషయాలను వెతికేవారు కొంతమంది అయితే అనవసరమైన విషయాల కోసమే మొబైల్ ఫోను వాడేవారు ఎక్కువగా ఉన్నారు అనడంలో సందేహం లేదు. మొబైల్ ఫోన్ ని అవసరానికి అనుకూలంగా వాడడం ఎంత ముఖ్యమో వాడే సమయాన్ని కంట్రోల్ చేసుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ముఖ్యంగా షార్ట్ వీడియోస్ మొదలు అయినప్పటి నుంచి ఎంతోమంది మొబైల్ ఫోను పట్టుకుని ఏదో వెతకాలి అని ఓపెన్ చేసి ఆ రీల్స్ లో సమయాన్ని వృధా చేసుకొని, తర్వాత అయ్యో ఇంత సమయం నేను ఫోన్ చూసానా అని అనేవారు కచ్చితంగా ఉన్నారు. ఫోన్ చూడటం వల్ల మనకు ఆరోగ్యం పరంగా పెద్దగా నష్టం కలగకపోయినా ఎంతో కొంత మన శరీరాన్ని డామేజ్ చేయడం ఖచ్చితమని చెప్పాలి. ఎక్కువగా మొబైల్ ఫోను చూడటం వల్ల కళ్ళు పొడి వారి పోవటం ప్రధానంగా ఉండే సమస్య. శారీరక సమస్య కంటే మొబైల్ ఫోను మానసికంగా ఎంతో ప్రభావాన్ని చూపిస్తూ ఉంది. దీనికి నమ్మకం లేకపోతే ఒక వారం రోజులు పాటు ఈ ఆర్టికల్ చదివే వారు ఎవరైనా మొబైల్ ఫోన్ కి దూరంగా ఉండి గమనించండి. మనిషి దురాలవాట్లకి ఎలా బానిస అవుతారో అలాగే మొబైల్ ఫోన్ కూడా బానిస అయ్యారు అని చెప్పక తప్పడం లేదు.

About the Author

Ashok.K

Author

Visit Website View All Posts